Article with Vincent Ginis in De Morgen, by Simon Tibo.
Hij blijft met een rotvaart geld uitgeven voor de ontwikkeling van AI, maar Meta-baas Mark Zuckerberg krijgt er bedroevend weinig voor terug. De man achter onder meer Facebook en Instagram ziet de concurrentie uitlopen en heeft nog altijd geen AI-model dat potten breekt. 'Hij lijkt de handdoek toch in de ring te gooien.'
Meta-CEO Mark Zuckerberg kondigde woensdag aan dat het bedrijf achter onder meer Facebook en Instagram zijn kapitaaluitgaven voor het komende jaar zou verhogen van 125 naar 130 miljard dollar. Een aanzienlijk deel van die investeringen gaat naar het bouwen van datacenters die de rekenkracht leveren om AI-modellen te onderhouden.
Dat de AI-revolutie voor veel techbedrijven een geldverslindende onderneming is, is geen nieuws. Maar wat Meta ervoor terugkrijgt? Dat is beduidend minder dan de concurrentie. Ondanks de gigantische hoeveelheid rekenkracht die zijn bedrijf nu al in handen heeft, slaagt Zuckerberg er niet in een AI-model op de markt te brengen dat kan concurreren met onder meer ChatGPT van OpenAI of Claude van Anthropic.
Tekenend is hoe de lancering van Muse Spark 1.1, de nieuwste versie van het AI-model van Meta, keer op keer werd uitgesteld. De uiteindelijke introductie vond plaats op 9 juli 2026, maar maakte nauwelijks indruk. Op belangrijke parameters loopt ook de nieuwste versie van Muse Spark immers mijlenver achter op de concurrentie.
Dommer dan een kat
Waar loopt het fout? Van 2013 tot januari 2026 stond computerwetenschapper Yann LeCun mee aan het hoofd van de AI-ontwikkeling bij Meta. LeCun liep echter nooit heel erg warm voor de ontwikkeling van de grote taalmodellen (LLM's), waarop zowat alle AI-modellen draaien.
Hij noemde het bouwen van AI-agenten op zulke LLM's een "recipe for disaster" en gaf aan dat zelfs een huiskat slimmer is dan zulke AI-modellen. "Een kat kan zaken onthouden, kan de fysieke wereld begrijpen, kan complexe acties plannen en tot op een zeker niveau redeneren - veel beter dan de grootste LLM's", zei hij op de World Governments Summit in Dubai in 2024.
"Dat LeCun aan het hoofd stond van de ontwikkeling van AI bij Meta was altijd al een erg vreemde paradox", zegt AI-professor Vincent Ginis (VUB). "Meta gooide bakken geld naar de ontwikkeling van zulke grote taalmodellen, maar deed dat onder leiding van iemand die eigenlijk niet in de technologie geloofde. Dat creëert geen aantrekkelijke omgeving voor toptalent in de ontwikkeling van AI om voor Meta te komen werken."
Meta kocht personeelsleden weg bij andere AI-reuzen zoals OpenAI, maar die vertrokken na enkele maanden ook weer. Intussen doken doemberichten op over de werksfeer bij Meta's AI-ontwikkeling. Volgens de Amerikaanse nieuwswebsite TechCrunch zijn Meta-werknemers verplicht om bij te dragen aan de verbetering van de modellen door puzzels en codeerproblemen te genereren. Een werknemer noemt het werk "letterlijk de goelag", een andere spreekt van "geestdodend werk".
"Alles samen geeft het een erg chaotische indruk", zegt Ginis. "Meta heeft de boot gemist na de lancering van ChatGPT in 2022. En zodra je op achtervolgen bent aangewezen in de AI-race, kost het bijzonder veel middelen en mankracht om de koplopers weer bij te halen."
Ook grote spelers als Anthropic en OpenAI gebruiken immers hun bestaande AI-modellen om hun volgende modellen te verbeteren. Dat creëert een zelfversterkend effect dat het heel moeilijk maakt voor een bedrijf als Meta om hen bij te benen.
Het bedrijf van Zuckerberg heeft al langer zijn imago tegen. Toen Meta in april vorig jaar benchmarkresultaten van zijn AI-model naar buiten bracht, bleek dat het had gesjoemeld om de resultaten op te smukken. Dat gebeurde onder meer door versies te gebruiken die niet overeenstemden met het model dat Meta op de markt bracht.
Imagoschade
Een nieuwe klap voor het imago van Zuckerbergs AI-avonturen volgde in juli. Het bedrijf kondigde toen een nieuwe functie aan voor Instagram-gebruikers. Die zouden AI-beelden kunnen genereren op basis van foto's op openbare accounts van anderen. Dat zou gebeuren zonder de expliciete toestemming van die gebruikers.
De affaire kwam Meta op een storm van kritiek te staan. Na amper enkele dagen voerde Instagram de toepassing af. "Twee gevallen die Meta vernietigende pr opleverden, terwijl die van levensbelang is in de sector", zegt Ginis. "Het imago van een bedrijf bepaalt mee welk talent het kan aantrekken."
Dat Zuckerberg na zijn mislukte avonturen de investeringen in AI verder opvoert, valt niet in goede aarde bij beleggers. In de uren die volgden op de aankondiging verloor het aandeel van Meta liefst 9 procent van zijn waarde. Tegelijk kondigde Meta namelijk aan dat de verwachte winst dit jaar zo'n 14 procent lager zou liggen dan vorig jaar.
Terwijl Zuckerberg blijft investeren in AI, lijkt hij tegelijk het geweer van schouder te veranderen. Meta zegt voortaan een deel van zijn rekenkracht te verhuren aan bedrijven. Daarbij denkt het dan vooral aan de andere grote AI-spelers.
"Zuckerberg lijkt zo de handdoek in de ring te gooien", zegt Ginis. "Een zogenaamd 'frontier-model', dat meedingt met de allerbeste AI-modellen, zullen we bij Meta niet meer zien. Dat wil evenwel niet zeggen dat AI er geen rol van betekenis meer zal spelen. Bij het verbeteren van de gebruikerservaring of het optimaliseren van advertenties zal AI zeker nog van pas komen binnen Meta."